Welk materiaal heb je nodig om te leren mixen?
Al enkele jaren zie ik in de studio’s van Plug The Jack heel veel beginnende dj’s binnenkomen.
Sommigen hebben thuis al een kleine controller. Anderen hebben uren tutorials bekeken voordat ze voor het eerst een jog wheel aanraken. En sommigen ontdekken dj’en bijna rechtstreeks in onze studio’s, achter een paar CDJ’s of een XDJ-RX3.
Een vraag komt dan al snel terug: welk materiaal heb je nodig om te leren mixen?
Het antwoord lijkt eenvoudig. Je zou gewoon een lijst kunnen maken: een controller, een computer, een hoofdtelefoon, speakers…
Maar na verloop van tijd ben ik die vraag iets anders gaan bekijken.
Want er is een verschil tussen het materiaal dat je nodig hebt om te leren en het materiaal dat je zelf moet bezitten.
Dat is niet helemaal hetzelfde.
Er bestaat niet één juiste setup om te beginnen
Wanneer je voor het eerst naar dj-materiaal kijkt, kan het aanbod behoorlijk indrukwekkend zijn.
Er zijn kleine controllers van enkele honderden euro’s, standalone systemen, aparte spelers, mixers, setups met twee of vier decks en professionele installaties die al snel enkele duizenden euro’s kosten.
Je zou daar gemakkelijk uit kunnen afleiden dat er één logische volgorde bestaat: beginnen met een kleine controller, daarna een betere controller kopen, vervolgens overstappen op een standalone systeem en uiteindelijk bij CDJ’s uitkomen.
In de praktijk denk ik niet dat het zo lineair werkt.
Je kunt perfect leren op een eenvoudige controller thuis.
Maar je kunt dj’en ook rechtstreeks ontdekken op een XDJ of op CDJ’s wanneer je toegang hebt tot dat materiaal. Dat zien we regelmatig bij Plug The Jack: mensen die nauwelijks ooit gemixt hebben komen het proberen, soms samen met een vriend die hen de eerste handelingen toont.
Het materiaal is anders. De prijs is heel anders. Maar de eerste dingen die je moet begrijpen blijven vrij gelijkaardig: twee tracks beluisteren, de volgende voorbereiden, hun structuur begrijpen, de niveaus beheren en leren hoe je ze muzikaal met elkaar laat samenwerken.
Het beste vertrekpunt is dus misschien gewoon het materiaal waartoe je vaak genoeg toegang hebt om echt te kunnen oefenen.
Een controller blijft een uitstekende manier om thuis te beginnen
Voor iemand die zijn eerste eigen materiaal wil kopen, blijft een tweekanaalscontroller waarschijnlijk een van de eenvoudigste oplossingen.
Zo’n controller werkt meestal samen met dj-software op een computer, tablet of soms een smartphone. Via de controller bedien je fysiek de twee decks, volumes, equalizer, hoofdtelefoonvoorbeluistering en andere functies die je gebruikt tijdens het mixen.
Het is compact, relatief toegankelijk en vooral op elk moment beschikbaar.
En dat maakt veel verschil.
Eigen materiaal thuis hebben betekent dat je twintig minuten kunt mixen omdat je daar zin in hebt, kunt terugkomen op een overgang die gisteren niet werkte, enkele tracks kunt uitproberen of twee uur kunt spelen zonder iets te hoeven organiseren.
Om te leren is die regelmaat waarschijnlijk belangrijker dan een lange lijst functies.
Twee kanalen volstaan trouwens ruimschoots om te beginnen. Voor je drie of vier tracks tegelijk wilt combineren, valt er al enorm veel te leren met twee: tempo’s begrijpen, songstructuren herkennen, in- en uitgangen kiezen, equalizing en volumes beheersen en vooral luisteren naar wat er werkelijk gebeurt.
De software maakt deel uit van het leerproces
Wanneer je een controller gebruikt, vormt de software een belangrijk deel van je setup.
Rekordbox, Serato, Traktor, djay en andere oplossingen helpen je om je muziek te beheren, playlists te bouwen, tracks voor te bereiden en tijdens het mixen de informatie terug te vinden die je nodig hebt.
In het begin zie je de software misschien vooral als een soort bedieningsscherm.
Na verloop van tijd wordt het ook je persoonlijke muziekbibliotheek.
Je begint je muziek te organiseren. Je sorteert. Je maakt playlists. Je plaatst bepaalde cue points. Je vindt tracks terug die je vergeten was. En vooral: je begint te begrijpen hoe je zelf een set wilt opbouwen.
Ook daarom hoef je niet enorm veel materiaal te bezitten om te beginnen.
Een muziekbibliotheek die je goed kent en enkele tientallen uren waarin je echt gemixt hebt, kunnen je veel meer brengen dan een spectaculaire setup die je nauwelijks beheerst.
Een hoofdtelefoon is geen accessoire
Er is wel één element dat moeilijk optioneel te noemen is wanneer je leert mixen: een hoofdtelefoon.
Niet alleen om je buren niet te storen.
De hoofdtelefoon laat je vooral horen wat nog niet naar buiten wordt gestuurd.
Terwijl één track speelt, kun je de volgende voorbereiden, het juiste startpunt zoeken, controleren wat je wilt doen en de overgang beluisteren voordat die in de hoofdmix terechtkomt.
Dat is een van de basisprincipes van dj’en.
Je hoeft niet te beginnen met de duurste hoofdtelefoon op de markt. Hij moet wel bedraad zijn, voldoende comfortabel zitten en je duidelijk laten horen wat je aan het voorbereiden bent.
Met een beperkt budget kun je beter enkele eenvoudige onderdelen kiezen die je bij elke sessie echt gebruikt dan een verzameling accessoires opbouwen.
En speakers?
Speakers zijn uiteraard nuttig.
Ze laten je de mix in de ruimte horen terwijl je de volgende track in je hoofdtelefoon voorbereidt. Zo kom je dichter bij de logica van muziek afspelen voor andere mensen.
Maar ook hier is er een verschil tussen wat nuttig is en wat je vanaf dag één absoluut nodig hebt.
Wie in een appartement woont, ’s avonds laat oefent of gewoon een beperkt budget heeft, kan al ontzettend veel leren zonder thuis een zwaar geluidssysteem te installeren.
Wanneer je later speakers wilt toevoegen, kan een paar actieve speakers voor luisteren op korte afstand perfect volstaan om te oefenen.
Het doel is niet om van je slaapkamer een club te maken.
Controller, XDJ, CDJ: wat verandert er echt?
Hier raken veel beginners waarschijnlijk het snelst de draad kwijt.
Een dj-controller werkt meestal met een computer of mobiel toestel waarop de software draait.
Een standalone systeem, zoals bepaalde XDJ-modellen, combineert de decks, mixer, schermen en muziekweergave in één toestel. Je kunt dus mixen zonder tijdens je set voortdurend een computer open voor je te hebben.
Een setup met aparte spelers en een mixer, bijvoorbeeld twee CDJ’s die op een mixer zijn aangesloten, gaat nog een stap verder in die modulaire aanpak.
Vanop afstand lijken de verschillen enorm.
Maar zodra je achter het materiaal staat, kom je heel wat dezelfde basisprincipes tegen.
Je kiest tracks. Je luistert voor in de hoofdtelefoon. Je beheert niveaus en equalizing. Je werkt met tempo’s en startpunten. En op een bepaald moment beslis je wanneer de volgende track binnenkomt.
Dat betekent niet dat elk toestel exact hetzelfde werkt.
De afmetingen verschillen. De schermen verschillen. Knoppen zitten op andere plaatsen. Muziek voorbereiden en laden kan anders verlopen. Sommige functies bestaan op het ene toestel wel en op het andere niet.
Maar leren mixen is meer dan de plaats van de knoppen op één specifieke machine uit het hoofd leren.
Kun je beter beginnen op een controller of op CDJ’s?
Ik denk niet dat je die twee tegenover elkaar moet zetten.
Voor iemand die zijn eerste eigen setup wil kopen om thuis te oefenen, is een tweekanaalscontroller een heel logische oplossing. Je kunt er veel mee oefenen voor een relatief beperkte investering.
Maar dat betekent absoluut niet dat een beginner van CDJ’s moet wegblijven.
Dat punt vind ik net belangrijk, omdat we in onze studio’s regelmatig het tegenovergestelde zien.
Mensen komen dj’en ontdekken rechtstreeks op professioneel materiaal. In het begin kan de installatie indrukwekkend lijken. Dan toont iemand hoe je twee tracks laadt, de hoofdtelefoonvoorbeluistering gebruikt, een track start en begint te begrijpen wat er gebeurt.
Een paar minuten later voelt het materiaal vaak al veel minder mysterieus aan.
Een beginner hoeft CDJ’s dus niet eerst te “verdienen” door jarenlang op iets anders te oefenen.
Net zo min hoeft hij of zij meteen een paar CDJ’s te kopen om te kunnen beginnen.
Dat zijn twee verschillende vragen.
Materiaal bezitten of toegang hebben tot materiaal
Dat is waarschijnlijk het belangrijkste onderscheid in dit artikel.
We denken bij muziek maken vaak automatisch in termen van wat we zelf bezitten.
Maar je kunt thuis perfect een eenvoudige controller hebben waarmee je drie of vier keer per week oefent en af en toe op een XDJ of CDJ’s spelen om een andere workflow te leren kennen.
Of je kunt in het begin helemaal niets bezitten en regelmatig oefenen op materiaal waartoe je toegang hebt.
Dat sluit aan bij een bredere gedachte die we eerder al bespraken: een goede omgeving om muziek te maken haalt ook onnodige drempels weg tussen zin hebben om te oefenen en het daadwerkelijk doen.
Bij Plug The Jack ontvangen onze dj-studio’s ook veel mensen die nog aan het leren zijn. Sommigen hebben thuis al eigen materiaal. Anderen komen net omdat ze een andere setup willen ontdekken zonder die meteen te moeten kopen.
Enkele keren per jaar organiseren we in onze locaties ook Open DJ Sessions. De studio’s zijn dan toegankelijk om materiaal te ontdekken, te oefenen en andere dj’s te ontmoeten.
Dat is niet hetzelfde als een echte gig voor een publiek. Maar voor iemand die begint, kan het een eenvoudige manier zijn om uit de volledig individuele praktijk thuis te stappen en de wereld rond dj’en wat minder intimiderend te maken.
Het idee gaat trouwens verder dan dj’en: je hoeft niet noodzakelijk alles te bezitten wat je nodig hebt om een passie te beoefenen.
Soms is toegang genoeg.
Moet je alle functies leren?
Moderne dj-apparatuur kan enorm veel.
Hot cues, loops, effecten, stems, automatische synchronisatie, meerdere decks, uitgebreide waveform-weergave…
Wanneer je begint, kan dat de indruk geven dat je eerst een hele reeks functies moet beheersen voordat je “echt” kunt mixen.
Ik zou het eerder omdraaien.
Begin met een paar handelingen.
Kies twee tracks.
Luister.
Probeer te begrijpen hoe ze zijn opgebouwd.
Ga van de ene naar de andere.
Hoor dat het niet werkt.
Probeer opnieuw.
En ontdek daarna stap voor stap welke tools je verder kunnen helpen.
De Sync-knop is daar een goed voorbeeld van. Die kan perfect deel uitmaken van iemands manier van mixen. Maar twee tempo’s automatisch gelijkzetten maakt een overgang nog niet muzikaal goed.
Tracks hebben een structuur. Een energie. Momenten van spanning en rust.
En pas door veel te luisteren en te proberen begin je dat echt te begrijpen.
Welk materiaal heb je dan echt nodig als beginner?
Als je vooral thuis regelmatig wilt oefenen met eigen materiaal, kan een vrij eenvoudige setup volstaan:
een tweekanaalscontroller, een compatibel toestel, dj-software en een hoofdtelefoon.
Speakers kunnen later worden toegevoegd.
Wie een groter budget heeft en liever zonder computer mixt, kan voor een standalone systeem kiezen.
En wie rechtstreeks toegang heeft tot een XDJ of CDJ’s kan daar evengoed op beginnen.
Er bestaat geen verplicht parcours.
Wat vooral telt, is dat je opnieuw kunt beginnen.
En opnieuw.
Het verschil tussen iemand die veel video’s over dj’en heeft bekeken en iemand die daadwerkelijk begint te mixen, ontstaat waarschijnlijk precies daar: de tweede heeft tijd achter het materiaal doorgebracht.
Beginnen vóór je de perfecte setup hebt
Dj-materiaal is aantrekkelijk.
Dat hoort ook bij het plezier. Je kunt van machines houden, apparatuur vergelijken, nieuwe functies ontdekken en dromen van een prachtige setup thuis.
Daar is niets mis mee.
Maar ik zie ook beginners twijfelen wanneer ze voor professioneel materiaal staan, omdat ze denken dat ze al moeten kunnen mixen voordat ze het mogen aanraken. Die vraag naar legitimiteit wanneer je met muziek begint is trouwens niet specifiek voor dj’s.
Dat is jammer.
Een eenvoudige controller kan een uitstekend leermiddel zijn. Een XDJ kan dat ook zijn. Een paar CDJ’s eveneens.
Het echte verschil zit vooral in wat je ermee doet.
Het beste materiaal om te beginnen is dus misschien niet het eenvoudigste, het meest professionele of het duurste.
Het is het materiaal dat je daadwerkelijk laat beginnen, regelmatig laat oefenen en het dj’en verder laat ontdekken.
Damien
Oprichter van Plug The Jack
