Eerste repetitie met je band: hoe bereid je die goed voor?
Alleen thuis spelen en samen met andere muzikanten spelen zijn twee heel verschillende ervaringen.
Je kunt je gitaar-, bas-, drum- of zangpartij perfect kennen en toch al na een paar maten merken dat alles verandert zodra je met anderen speelt. Je moet luisteren naar de rest, je plaats vinden, het tempo van de groep volgen, de volumes in balans houden en blijven spelen wanneer niet alles perfect loopt.
Dat is precies wat een eerste repetitie zo interessant maakt.
Het doel is niet om te bewijzen dat iedereen zijn instrument perfect beheerst. Het is veel eenvoudiger: samen muziek beginnen maken en zin krijgen om het opnieuw te doen.
Kies vooraf twee of drie nummers
Voor een eerste repetitie hoef je geen lijst van vijftien nummers voor te bereiden.
Kies liever twee of drie nummers die iedereen graag speelt en die haalbaar zijn voor het niveau van alle bandleden.
Dat laatste is belangrijk. Het ideale nummer voor een eerste repetitie is niet noodzakelijk het meest indrukwekkende nummer. Het is een nummer dat de groep redelijk snel samen kan laten werken.
Als iedereen al zijn volledige aandacht nodig heeft om zijn eigen partij te kunnen spelen, blijft er weinig ruimte over om naar de anderen te luisteren.
Met twee of drie relatief eenvoudige nummers kun je ze meerdere keren spelen, beginnen zoeken naar een goede balans en vooral vrij snel ervaren wat samen spelen zo bijzonder maakt: horen hoe een nummer vorm krijgt met echte muzikanten rondom je.
Oefen je eigen partij voordat je komt
Dit is waarschijnlijk het belangrijkste advies van deze gids.
Een repetitie is niet de beste plaats om individueel de noten of akkoorden van je partij nog te leren.
Natuurlijk hoeft niemand alles perfect te kennen. Maar iedereen zou zijn partij voldoende moeten beheersen om het nummer samen met de anderen te kunnen spelen.
De reden is eenvoudig: tijdens een repetitie gebruik je de tijd van de hele groep.
Als vier muzikanten hun nummer kennen maar de bassist zijn noten nog moet zoeken, of de gitarist de groep voortdurend moet stoppen om zijn akkoorden terug te vinden, verliest niet alleen die muzikant tijd. Iedereen wacht.
De zanger of zangeres is daar vaak bijzonder de dupe van. Die kan zijn of haar partij perfect kennen, maar nauwelijks echt met de groep werken zolang de instrumenten het nummer nog niet samen kunnen laten draaien.
Individueel oefenen bereidt de repetitie voor. Tijdens de repetitie werk je aan wat je alleen niet kunt oefenen.
Dat zijn onder andere luisteren naar elkaar, samen tempo houden, overgangen, dynamiek, arrangementen en de manier waarop alle partijen met elkaar functioneren.
Neem eerst even de tijd om samen aan te komen
Een repetitie hoeft niet bij de eerste noot te beginnen.
Neem een paar minuten om je te installeren en elkaar even te vinden.
Bandleden komen misschien rechtstreeks van school, van het werk of gewoon met een heel ander energieniveau binnen. Een paar minuten praten, horen hoe iedereen erbij zit en overlopen wat jullie willen spelen, kan de sfeer van de hele sessie veranderen.
Jullie zijn niet alleen vier of vijf instrumenten die toevallig in dezelfde ruimte staan.
Jullie zijn mensen die samen iets proberen te maken.
Je hoeft daar geen formele vergadering van te maken. Spreek gewoon kort af:
- welke nummers jullie willen spelen;
- met welk nummer jullie beginnen;
- of iemand een bepaalde passage graag wil oefenen;
- wat jullie aan het einde van de repetitie graag bereikt willen hebben.
Daarna installeer je je en begin je te spelen.
Repeteer je bij Plug The Jack, bekijk dan ook wat al in de studio staat en wat je zelf moet meenemen voor je sessie.
Zoek eerst een eenvoudige geluidsbalans
Om samen te kunnen spelen, moet iedereen voldoende kunnen horen wat er gebeurt.
Neem daarom een paar minuten om een eenvoudige balans tussen de instrumenten te vinden. Bij een akoestisch drumstel vormt het natuurlijke volume van de drums vaak het uitgangspunt. Stel vervolgens de versterkers en de zang zo af dat iedereen elkaar kan horen zonder in een wedstrijd om het hoogste volume terecht te komen. De drummer kan uiteraard ook zijn of haar speeldynamiek aanpassen, maar het doel is niet om van een eerste repetitie meteen een complexe soundcheck te maken.
Je hoeft niet onmiddellijk het perfecte geluid van een concert of opname te bereiken.
Stel jezelf om te beginnen gewoon enkele vragen:
- Kan iedereen de andere muzikanten voldoende horen?
- Is de zang duidelijk hoorbaar?
- Overstemt één versterker de hele groep?
- Is het algemene volume comfortabel?
Is het antwoord ja? Begin dan te spelen.
Een klassieke valkuil is dat iedereen eerst afzonderlijk en vaak vrij luid begint te spelen om zijn instrument te controleren of te laten horen wat hij kan. Maar samen spelen begint eigenlijk met het tegenovergestelde: luisteren naar wat de anderen doen en je eigen plaats daarin vinden.
Wordt volume of opstelling een probleem, lees dan ook hoe je elkaar beter hoort tijdens een repetitie.
Start een nummer en probeer tot het einde te spelen
Jullie beginnen aan het eerste nummer.
De gitarist mist een akkoord in de achtste maat.
Moet iedereen meteen stoppen?
Niet noodzakelijk.
Als de groep verder kan, speel dan verder.
Een kleine fout hoeft niet automatisch te leiden tot stoppen, overleggen en opnieuw beginnen.
Wanneer je met andere muzikanten speelt, hoort leren herstellen van een fout er ook bij. Bovendien behoud je zo de energie en beweging van het nummer.
Als je elke dertig seconden stopt, wordt het erg moeilijk om te voelen hoe het nummer als geheel werkt.
Probeer daarom tot het einde te spelen wanneer dat mogelijk is.
Daarna kun je terugkomen op wat niet goed liep.
Werk daarna aan wat niet goed ging
Neem na het nummer een paar minuten om de moeilijkheden te identificeren.
Misschien:
- werkt de overgang van couplet naar refrein niet goed;
- gaat iemand steeds sneller spelen;
- verdwijnt de zang zodra alle gitaren erbij komen;
- beginnen twee muzikanten niet op hetzelfde moment;
- is een passage nog onvoldoende gekend;
- weet niemand precies hoe het nummer moet eindigen.
Op dat moment wordt een repetitie echt nuttig.
Neem de betreffende passage opnieuw. Speel ze indien nodig meerdere keren. Probeer een andere aanpak.
Maar maak ook een onderscheid tussen wat de groep samen moet oefenen en wat iemand individueel verder moet instuderen.
Werkt een gezamenlijke overgang niet? Oefen die samen.
Kent één muzikant zijn partij nog onvoldoende? Dan is het vaak efficiënter dat hij of zij die thuis verder oefent voor de volgende repetitie.
Zo voorkom je dat toekomstige repetities individuele oefensessies worden waarbij vier andere muzikanten moeten wachten.
Luister naar de groep, niet alleen naar je eigen instrument
Wanneer je voor het eerst met anderen speelt, luister je vanzelf erg veel naar je eigen partij.
Dat is logisch: je probeert het tempo niet kwijt te raken, de noten te onthouden en geen fouten te maken.
Maar geleidelijk moet je aandacht verschuiven.
Je moet beginnen horen:
- waar de drums zitten;
- wat de bas doet;
- wanneer de zang binnenkomt;
- wat de andere instrumenten spelen;
- en vooral wat de groep als geheel produceert.
Een goed bandgeluid ontstaat niet noodzakelijk wanneer vijf muzikanten elk perfect en zo luid mogelijk spelen.
Het ontstaat wanneer iedereen begint te begrijpen waar hij ruimte mag innemen en waar hij ruimte aan iemand anders moet laten.
In een band spelen betekent niet dat je jouw partij naast vier andere mensen speelt.
Het betekent samen spelen.
Twee uur is ruim voldoende om te beginnen
Voor een eerste repetitie is twee uur een goede duur.
Dat geeft voldoende tijd om:
- rustig aan te komen en je te installeren;
- een eenvoudige geluidsbalans te maken;
- jullie twee of drie nummers te spelen;
- moeilijke passages te identificeren;
- die passages opnieuw te oefenen;
- de nummers nog eens volledig te spelen.
Een veel langere sessie is niet noodzakelijk productiever, zeker niet wanneer jullie nog ontdekken hoe de groep samen functioneert.
In een volledig uitgeruste repetitieruimte, waar drums, versterkers en PA al klaarstaan, kan je bovendien meer van die tijd besteden aan spelen in plaats van aan opbouwen.
Na een tijdje vermindert de concentratie en raken je oren vermoeid.
Het is beter om na twee uur te stoppen met het gevoel dat je nog graag één nummer had gespeeld dan je eerste repetitie in een marathon te veranderen.
Besteed niet de hele repetitie aan praten
Overleggen is nodig.
Jullie zullen waarschijnlijk praten over nummers, arrangementen, fouten en wat jullie daarna willen doen.
Maar probeer niet een groot deel van jullie repetitietijd te gebruiken voor beslissingen die ook buiten de repetitieruimte genomen kunnen worden.
Neem na de twee uur eventueel nog een halfuur samen.
Stel elkaar een paar eenvoudige vragen:
- Wat werkte goed?
- Met welke nummers willen jullie verder?
- Wat was moeilijk?
- Wat moet iedereen voor de volgende repetitie individueel oefenen?
- Welk nieuw nummer zouden jullie kunnen toevoegen?
- Wanneer spelen jullie opnieuw samen?
Zo'n korte nabespreking kan de volgende repetitie veel efficiënter maken.
Wanneer de band regelmatig samenkomt, kan je verdergaan met onze gids Hoe repeteer je efficiënt met je band?.
En wat als er iets misgaat?
Dat is normaal.
Het tempo kan schommelen. Een gitaar kan te luid staan. Iemand kan een partij vergeten. Misschien raakt de hele groep midden in een nummer de draad kwijt.
Een eerste repetitie is geen auditie en al helemaal geen concert.
Ze dient juist om te ontdekken wat er verandert wanneer meerdere muzikanten samen spelen.
Het belangrijkste is dat iedereen kan meedoen, proberen, fouten maken en gehoord worden.
Als iedereen vanaf het begin vooral probeert te tonen wat hij kan, kan een repetitie snel frustrerend worden.
Als iedereen daarentegen probeert om het nummer samen te laten werken, wordt het individuele niveau veel minder belangrijk.
Het echte doel van een eerste repetitie
Een eerste repetitie moet vooral zin geven in een tweede repetitie.
Kies nummers die jullie echt kunnen spelen. Kom voldoende voorbereid. Neem een paar minuten om elkaar te vinden. Zoek een eenvoudige geluidsbalans. Speel nummers zoveel mogelijk tot het einde en werk daarna samen aan wat nog niet goed loopt.
Er zullen waarschijnlijk fouten zijn.
Dat is niet erg.
Want tussen al die kleine onvolmaaktheden kan iets veel belangrijkers gebeuren: gedurende een paar maten beginnen drums, bas, gitaren, toetsen of zang echt samen te werken.
En voor het eerst wordt wat je alleen thuis oefende de muziek van een band.
Dat is meestal het moment waardoor je het opnieuw wilt doen.
